Je kent ze wel: de 40-jarige die vijf keer per week een intervaltraining doet, elk weekend een halve marathon loopt of elke ochtend voluit wielrent voor werk. Jarenlang gold de vuistregel dat meer sporten altijd beter is. Internationaal onderzoek waaraan het Radboudumc meewerkte, zet daar sinds april 2026 een kanttekening bij. Sport je vanaf je 35e jarenlang heel intensief, dan loop je volgens de onderzoekers een ander risico dan je misschien denkt.
Wat telt eigenlijk als te intensief
Onderzoeker Thijs Eijsvogels legt in gesprek met de NOS uit waar de grens ligt. Het gaat om "sport waarbij je hartslag en ademhaling flink omhoog gaan, waarbij je niet meer een fatsoenlijk gesprek kunt voeren". Denk aan pittige wielrondes, hardlopen op wedstrijdtempo of een Hyrox-training die je compleet uitknijpt. Een rustige wandeling of een zone 2-duurloop valt daar niet onder, hoe lang je die ook volhoudt.
Het risico speelt pas als je dit soort zware trainingen minstens vijf tot tien jaar lang blijft volhouden. Een paar maanden hard trainen voor een eerste marathon valt daar dus niet onder.
Waarom jarenlang fanatiek sporten een keerzijde heeft
Eijsvogels benadrukt dat sporten op zich gezond blijft. "Sporten is in principe gezond. Het verlaagt het risico op vroegtijdige sterfte en op tal van chronische ziekten," zegt hij tegen de NOS. Het probleem zit in de optelsom van jaren intensieve belasting. Bij een deel van de fanatieke sporters van 35 jaar en ouder zien onderzoekers een verhoogd risico op hart- en vaatproblemen, terwijl diezelfde groep op het eerste gezicht kerngezond lijkt.
Waar precies het omslagpunt ligt, weten de onderzoekers nog niet. Eijsvogels zegt daarover: "Maar waar dat omslagpunt precies ligt, weten we nog niet." Het is dus geen vast aantal uren of trainingen dat voor iedereen geldt.
Wie dit advies vooral aangaat
Het gaat niet om de gemiddelde Nederlander die twee keer per week naar de sportschool gaat. Het risico speelt vooral bij mensen die structureel op het randje trainen: wielrenners die elk weekend een lange, pittige tocht rijden, hardlopers die van marathon naar marathon gaan zonder herstelweken, en triatleten die hun agenda vullen met de ene zware sessie na de andere. Ook fanatieke deelnemers aan HIIT-achtige concepten vallen in deze categorie, zodra de intensiteit jarenlang hoog blijft en er weinig rustige trainingen tussen zitten.
Opvallend is dat juist deze groep zich vaak kerngezond voelt. Je conditie is goed, je gewicht is op orde en je herstelt relatief snel van een training. Dat maakt het risico volgens Eijsvogels extra lastig te herkennen: het zit niet in hoe fit je je voelt, maar in wat er op langere termijn in je bloedvaten en hartritme gebeurt.
Hoeveel sporten levert wel het meeste op
De Gezondheidsraad adviseert minimaal 150 minuten matig intensief bewegen per week. Volgens Eijsvogels zit het punt van de meeste gezondheidswinst rond 3 tot 5 uur sporten per week. Train je veel meer dan dat op hoge intensiteit, dan krijg je daarboven weinig extra gezondheidswinst terug voor de extra belasting die je lichaam moet verwerken.
Dat betekent niet dat fanatiek sporten per se slecht voor je is. Het betekent dat de extra uren vooral een kwestie van afweging worden: hoeveel risico neem je voor relatief weinig extra winst. Wie net is begonnen met krachttraining na zijn 35e, loopt dit risico overigens niet. Het gaat specifiek om langdurige, zware uithoudingstraining, niet om kracht opbouwen.
Signalen die je niet moet negeren
Volgens Eijsvogels kan een ongebruikelijk signaal tijdens het sporten de eerste aanwijzing zijn, zoals een merkbaar lager fietstempo dat samenvalt met een tijdelijke hartritmestoornis op je sporthorloge. Wie de data van zijn sporthorloge toch al bijhoudt, heeft hier een streepje voor: afwijkingen in hartslag of herstel vallen zo sneller op dan wanneer je nergens naar kijkt.
Het advies aan fanatieke sporters van 35 jaar of ouder is concreet: laat elke vijf jaar je bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker controleren. Zijn die waarden verhoogd, dan is het devies van Eijsvogels helder: "En als ze verhoogd zijn, doe er dan wat mee en steek niet je kop in het zand."
Zo'n controle kost weinig tijd en geeft meteen duidelijkheid, in plaats van dat je afgaat op hoe fit je je voelt. Juist omdat het risico volgens de onderzoekers niet samenhangt met hoe goed je conditie aanvoelt, is een check bij de huisarts de enige manier om het echt te weten.
Dit is wat je morgen anders doet
Je hoeft je trainingsschema niet meteen om te gooien na één nieuwsbericht. Maar als je al jaren fanatiek sport en je 35e al voorbij bent, is een gratis of goedkope check van je bloeddruk en cholesterol bij de huisarts of een preventief onderzoek een kleine moeite voor veel duidelijkheid. Combineer die zware trainingen eventueel met wat meer rustige sessies, zodat je nog steeds vooruitgang boekt zonder dat je lichaam jaar na jaar op de rand van zijn maximum draait. Sporten blijft een van de beste dingen die je voor je gezondheid kunt doen. Het gaat er vooral om dat je weet wanneer meer niet automatisch beter is.